Άδεια λειτουργίας για ιχθυοπωλείο
Στο ιχθυοπωλείο ο νόμος δεν σου λέει μόνο τι να γράψεις. Σου λέει και πόσο μεγάλο. Η πινακίδα του αποψυγμένου έχει διαστάσεις σε εκατοστά, τα γράμματα έχουν ύψος, και το πρόστιμο δεν μετριέται ανά κατάστημα αλλά ανά είδος.
Το ιχθυοπωλείο δεν παίρνει άδεια. Υποβάλλει γνωστοποίηση
Η «άδεια λειτουργίας» επιβίωσε στη γλώσσα, όχι στον νόμο. Δηλώνεις ηλεκτρονικά ότι ξεκινάς και λειτουργείς αμέσως, χωρίς να περιμένεις έγκριση άρθρο 6 παρ. 3, Ν. 4442/2016. Όπου η νομοθεσία ζητούσε αντίγραφο άδειας, ζητείται πλέον το αποδεικτικό υποβολής άρθρο 38 παρ. 6, Ν. 4442/2016.
Το ιχθυοπωλείο είναι κατάστημα υγειονομικού ενδιαφέροντος του Κεφαλαίου Ζ΄, με αρμόδια αρχή τον Δήμο άρθρο 27, Ν. 4442/2016. Η υγειονομική νομοθεσία το κατατάσσει ρητά στις επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου, δίπλα στο κρεοπωλείο και στο παντοπωλείο άρθρο 2 παρ. 5.Γ, Υγ. Διάταξη 47829/2017. Αν θέλεις πρώτα το γενικό πλαίσιο, δες ποια καταστήματα θεωρούνται ΚΥΕ.
Ένα νούμερο που δεν το βλέπεις πουθενά στη φόρμα, αλλά καθορίζει πόσο συχνά θα σε δουν: η ίδια υγειονομική διάταξη κατατάσσει το ιχθυοπωλείο στο Επίπεδο ΙΙ, μεσαίου κινδύνου, μαζί με το κρεοπωλείο και το πτηνοπωλείο, ενώ το οπωροπωλείο και το παντοπωλείο κάθονται ένα σκαλί χαμηλότερα άρθρο 5, Υγ. Διάταξη 47829/2017.
Ο κωδικός σου είναι πιθανότατα ο 47.23, λιανικό εμπόριο ψαριών, καρκινοειδών και μαλακίων σε εξειδικευμένα καταστήματα. Η ονοματολογία άλλαξε την 01.03.2026, οπότε τον οκταψήφιο τον ελέγχεις στο myAADE και όχι σε παλιό έγγραφο Α.1003/2026, ΑΑΔΕ. Η προθεσμία διόρθωσης χωρίς πρόστιμο λήγει 30.10.2026, και τη διαδικασία την έχει ο οδηγός για τους ΚΑΔ 2025.
Το αποψυγμένο ψάρι: εδώ ο νόμος μετράει την πινακίδα με χάρακα
Εδώ ζει η διαφορά του ιχθυοπωλείου από κάθε άλλο μαγαζί λιανικής. Σε καμία άλλη δραστηριότητα δεν ορίζει η νομοθεσία διαστάσεις πινακίδας και ύψος γραμμάτων. Εδώ τα ορίζει, και τα ορίζει σε εκατοστά.
Η διάταξη είναι καινούργια. Το άρθρο 35 της ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ. αντικαταστάθηκε ολόκληρο και ισχύει από την 9η Ιουλίου 2024 ΥΑ 53806/2024.
Πρώτα το πιο σκληρό: δεν ξεπαγώνεις. Απαγορεύεται η απόψυξη κατεψυγμένων αλιευτικών προϊόντων κατά το στάδιο της λιανικής πώλησης άρθρο 35 παρ. 1, ΥΑ 91354/2017. Ο λιανοπωλητής δεν αποψύχει. Ποτέ, για κανένα είδος.
Αποψυγμένο πουλάς, αλλά όχι δικό σου. Επιτρέπεται η διάθεση αποψυγμένων που έχουν παραχθεί ή συσκευαστεί από επιχειρήσεις με εγκεκριμένες εγκαταστάσεις, οι οποίες διαθέτουν πέρα από την άδεια λειτουργίας και αριθμό έγκρισης κατά τους Καν. 852/2004 και 853/2004. Ο αριθμός αναγράφεται υποχρεωτικά επί της συσκευασίας άρθρο 35 παρ. 2, ΥΑ 91354/2017.
Και αν το πουλάς χύμα, η πινακίδα έχει μέτρα. Για αποσυσκευασμένα αποψυγμένα στη λιανική ισχύουν σωρευτικά τρεις όροι: πινακίδα πώλησης τουλάχιστον 15 cm × 15 cm με την ένδειξη «ΑΠΟΨΥΓΜΕΝΟ ΠΡΟΪΟΝ» σε έντονα μαύρα γράμματα ύψους τουλάχιστον 3 cm, τέσσερις επιπλέον ενδείξεις πάνω στην ίδια πινακίδα, και διατήρηση της συσκευασίας με τον αριθμό έγκρισης, την οποία δείχνεις σε καταναλωτή ή ελεγκτή που θα τη ζητήσει άρθρο 35 παρ. 4, ΥΑ 91354/2017.
Το πρόστιμο είναι 3.000 € ανά είδος ή κωδικό προϊόντος και ανά παράβαση άρθρο 35 παρ. 5, ΥΑ 91354/2017. Διάβασέ το ξανά: ανά είδος ή κωδικό προϊόντος και ανά παράβαση. Δεν είναι ένα πρόστιμο για το μαγαζί. Όσα περισσότερα είδη βρεθούν χωρίς σωστή πινακίδα, τόσο μεγαλώνει το σύνολο.
Τι γράφει η πινακίδα σε κάθε πάγκο, και ποιο όνομα επιτρέπεται
Πέρα από το αποψυγμένο, κάθε ψάρι στον πάγκο κουβαλά τη δική του πινακίδα. Οι υποχρεωτικές ενδείξεις γράφονται με ευανάγνωστα κεφαλαία γράμματα και είναι συγκεκριμένες: τιμή λιανικής και τιμή ανά κιλό, εμπορική και επιστημονική ονομασία, μέθοδος παραγωγής με τις λέξεις «αλιευμένο», «αλιευμένο σε γλυκά νερά» ή «προϊόν εκτροφής», περιοχή αλίευσης ή εκτροφής, κατηγορία αλιευτικού εργαλείου, η ένδειξη «αποψυχθέν» όπου συντρέχει, και η ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας όπου απαιτείται άρθρο 34 παρ. 1, ΥΑ 91354/2017. Στα μη προσυσκευασμένα, οι πληροφορίες μπορούν να δίνονται με πινακίδες ή αφίσες άρθρο 34 παρ. 2, ΥΑ 91354/2017.
Το αλιευτικό εργαλείο είναι το σημείο που μπερδεύει, και η απάντηση είναι ανακουφιστική. Η ελληνική διάταξη παραπέμπει στην πρώτη στήλη του Παραρτήματος ΙΙΙ του ενωσιακού κανονισμού άρθρο 34 παρ. 1 Δ, ΥΑ 91354/2017. Η πρώτη στήλη έχει επτά κατηγορίες και είναι λέξεις, όχι κωδικοί: Γρίποι, Τράτες, Απλάδια δίχτυα και παρεμφερή δίχτυα, Κυκλωτικά δίχτυα και δίχτυα τύπου αθερινολόγου, Αγκίστρια και πετονιές, Δράγες, Κιούρτοι και παγίδες άρθρο 35 παρ. 1, Καν. 1379/2013. Η δεύτερη στήλη, με τους αναλυτικούς τύπους και τους τριψήφιους κωδικούς τύπου OTB ή GNS, είναι προαιρετική άρθρο 39 παρ. 1, Καν. 1379/2013. Γράφεις «Τράτες». Δεν χρωστάς κωδικό.
Το όνομα του ψαριού όμως δεν το διαλέγεις. Υπάρχει εθνικός κατάλογος ελληνικών εμπορικών ονομασιών, με τον τριψήφιο κωδικό FAO, την επιστημονική και την εμπορική ονομασία κάθε είδους άρθρο 5 παρ. 4, ΥΑ 1750/32219/2015. Ο κατάλογος έχει αναδιατυπωθεί και η ισχύουσα μορφή του είναι εκείνη του 2023 Παράρτημα 2, ΥΑ 359/192749/2023.
Δύο κανόνες του καταλόγου αξίζει να τους ξέρεις πριν τυπώσεις πινακίδες. Σε κάθε είδος αποδίδεται μία εμπορική ονομασία. Και σε είδη που αλιεύονται εκτός Μεσογείου δεν αποδίδονται ονομασίες που θυμίζουν καταξιωμένα ελληνικά αλιεύματα υψηλής αξίας, χωρίς να συμπληρώνεται η προέλευση. Είδος που δεν υπάρχει στον κατάλογο δεν διατίθεται στην αγορά, παρά μόνο αφού του αποδοθεί προσωρινή ονομασία με απόφαση της Γενικής Διεύθυνσης Αλιείας, ύστερα από αίτηση της επιχείρησης.
Η λογική είναι ίδια με το πώς γράφεται η πινακίδα σε κάθε είδος στο οπωροπωλείο, με μία διαφορά που μετράει: εκεί το ζητούμενο είναι η ποικιλία και η κατηγορία, εδώ είναι η ταυτότητα του είδους και ο τρόπος που πιάστηκε.
Ο επίπαγος: πότε πουλάς με το νερό και πότε χωρίς
Το κατεψυγμένο ψάρι κουβαλά πάγο πάνω του. Ο νόμος το ονομάζει υγρό κάλυψης, επίπαγο, και ρυθμίζει πού μετράει και πού όχι.
Μεταξύ επιχειρήσεων, κατά παρέκκλιση της γενικής αρχής της πώλησης σε καθαρό βάρος, οι αγοραπωλησίες μπορούν να γίνονται με το βάρος του επίπαγου μέσα άρθρο 37 παρ. 1, ΥΑ 91354/2017. Στον καταναλωτή τα πράγματα σφίγγουν.
Στα προσυσκευασμένα, πάνω στην εξωτερική επιφάνεια και σε ορατό σημείο, γράφονται και τα δύο βάρη: «ΒΑΡΟΣ ΜΕ ΕΠΙΠΑΓΟ» και «ΚΑΘΑΡΟ ΒΑΡΟΣ (στραγγισμένο)» άρθρο 37 παρ. 2, ΥΑ 91354/2017. Στα χύμα, η διάθεση επιτρέπεται μόνο αν ο επίπαγος δεν ξεπερνά το 10% σε ολόκληρα ψάρια, αποκεφαλισμένα και εκσπλαχνισμένα, ή σε μεγάλα τεμάχια, και το 15% σε φιλέτα, φέτες, αποφλοιωμένα ή μη μαλακόστρακα και καθαρισμένα μαλάκια άρθρο 37 παρ. 3, ΥΑ 91354/2017.
Ο έλεγχος δεν γίνεται με το μάτι. Ο τύπος είναι μέσα στο ΦΕΚ:
Ε = (Α − Β) × 100 / Α
Α = βάρος μαζί με τον επίπαγο
Β = καθαρό στραγγισμένο βάρος
Ε = ποσοστό επίπαγου
Και η τιμή αλλάζει βάση ανάλογα με τη μορφή: το συσκευασμένο δίνει τιμή ανά κιλό καθαρού στραγγισμένου βάρους, το χύμα δίνει τιμή ανά κιλό με τον επίπαγο άρθρο 37 παρ. 4, ΥΑ 91354/2017. Το πρόστιμο είναι 1.000 € ανά παράβαση άρθρο 37 παρ. 5, ΥΑ 91354/2017.
Τα μικρά ψάρια έχουν εκατοστά, και η απαγόρευση φτάνει ως τον πάγκο
Απαγορεύεται η εμπορία και η διακίνηση ψαριών, οστράκων, καρκινοειδών και κεφαλόποδων μικρού μεγέθους, όπως καθορίζονται από την ενωσιακή και την εθνική νομοθεσία άρθρο 38 παρ. 1, ΥΑ 91354/2017. Η ίδια απαγόρευση ισχύει και για τα ζώντα όστρακα από χώρες της ΕΕ και από τρίτες χώρες άρθρο 38 παρ. 2, ΥΑ 91354/2017, και δεν ισχύει για τα προϊόντα υδατοκαλλιέργειας, με μία εξαίρεση: τα κυδώνια Venus verrucosa από μισθωμένους θαλάσσιους χώρους, εφόσον αποδεικνύεται η μέθοδος παραγωγής άρθρο 38 παρ. 3, ΥΑ 91354/2017. Πρόστιμο 1.000 € ανά παράβαση άρθρο 38 παρ. 4, ΥΑ 91354/2017.
Το «όπως καθορίζονται» είναι το σημείο όπου οι περισσότεροι σταματάνε. Τα εκατοστά υπάρχουν, και η διαδρομή κλείνει σε τρία βήματα. Τα ελάχιστα μεγέθη αναφοράς διατήρησης του ενωσιακού δικαίου αποτελούν ταυτόχρονα ελάχιστα μεγέθη εμπορίας άρθρο 47 παρ. 2, Καν. 1379/2013, ο ίδιος κανόνας γράφεται και από την άλλη πλευρά άρθρο 13 παρ. 1, Καν. 2019/1241, και το εθνικό κείμενο τα συγκεντρώνει σε κατάλογο με ελληνικές ονομασίες άρθρο 10, ΥΑ 1750/32219/2015.
Ενδεικτικά, τα μεγέθη της Μεσογείου, όπως ορίζονται ανά είδος στο Παράρτημα IX, Μέρος Α του ενωσιακού κανονισμού Παράρτημα IX Μέρος Α, Καν. 2019/1241, και επαναλαμβάνονται με ελληνικές ονομασίες στο Παράρτημα 4 της εθνικής απόφασης Παράρτημα 4, ΥΑ 1750/32219/2015:
| Είδος | Ελάχιστο μέγεθος |
|---|---|
| Ροφός, σφυρίδα, βλάχος | 45 cm |
| Λυθρίνι πελαγίσιο | 33 cm |
| Λαβράκι | 25 cm |
| Σαργός | 23 cm |
| Τσιπούρα, γλώσσα, μουρμούρα, μπακαλιάρος μερλούκιος | 20 cm |
| Φαγκρί, μυτάκι, σκουμπρί | 18 cm |
| Μουσμούλι | 17 cm |
| Λυθρίνι, σαυρίδι | 15 cm |
| Σπάρος | 12 cm |
| Μουλίδες, σαρδέλα | 11 cm |
| Γαύρος | 9 cm |
Δίπλα τους ζουν και εθνικά μεγέθη για είδη που δεν καλύπτει ο ενωσιακός κατάλογος, από παλιές πράξεις που παραμένουν σε ισχύ: γόπα 10 cm, κέφαλος 16 cm, λίτσα 14 cm, φρίσσα 10 cm, και για τα εσωτερικά ύδατα κυπρίνος και χέλι 30 cm, πέστροφα 20 cm Παράρτημα 4, ΥΑ 1750/32219/2015.
Και η απαγόρευση δεν σταματά στο λιμάνι. Απαγορεύεται να μεταφέρεις, να πουλάς, να αγοράζεις, να αποθηκεύεις, να μεταποιείς, να εισάγεις ή να εξάγεις υπομεγέθη μέχρι και τη λιανική πώληση, ανεξάρτητα από την προέλευσή τους άρθρο 10 παρ. 1 γ, ΥΑ 1750/32219/2015. Το «μου το έφεραν έτσι» δεν είναι υπεράσπιση: ο πάγκος είναι μέσα στην αλυσίδα.
Η υποχρέωση που δεν φαίνεται πουθενά στη γνωστοποίηση: το ΟΣΠΑ
Υπάρχει μια υποχρέωση που δεν τη ρωτά η φόρμα της γνωστοποίησης και δεν τη φαντάζεται σχεδόν κανείς: η εγγραφή στο ΟΣΠΑ, το Ολοκληρωμένο Σύστημα Παρακολούθησης και καταγραφής Αλιευτικών Δραστηριοτήτων. Δεν αφορά κάθε ιχθυοπωλείο. Αφορά όποιον αγοράζει κατευθείαν από το σκάφος, και η διάταξη κατονομάζει τα ιχθυοπωλεία μέσα στο κείμενό της.
Η εμπορική επιχείρηση, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, που αγοράζει προϊόντα αλιείας από το αλιευτικό σκάφος, συμπεριλαμβανομένων επιχειρήσεων όπως εστιατόρια και ιχθυοπωλεία, εγγράφεται στον κατάλογο των πρώτων αγοραστών του ΟΣΠΑ και υποβάλλει στην ηλεκτρονική εφαρμογή τις δηλώσεις ανάληψης και τις δηλώσεις πώλησης άρθρο 7 παρ. 2, ΥΑ 1750/32219/2015.
Η προθεσμία για τη δήλωση πώλησης είναι 24 ώρες από τη λήξη της πώλησης για επιχειρήσεις με ετήσιο κύκλο εργασιών στις πρώτες πωλήσεις αλιευτικών προϊόντων άνω των 200.000 €, και 48 ώρες για επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών κάτω των 200.000 €. Μετράει ο τζίρος των πρώτων πωλήσεων, όχι ο τζίρος του καταστήματος. Η δήλωση ανάληψης υποβάλλεται επίσης στο ΟΣΠΑ, και εκεί χρειάζεται προσοχή πριν κλείσεις την πρώτη συμφωνία. Η εθνική διάταξη μετράει από την ανάληψη των αλιευμάτων, ενώ ο ενωσιακός κανονισμός ορίζει 24 ώρες από την εκφόρτωση και απευθύνεται στον υπεύθυνο αποθήκευσης άρθρο 66 παρ. 1, Καν. 1224/2009. Ζήτησε από την αρμόδια υπηρεσία να σου πει ποια προθεσμία τρέχει για τη δική σου ροή προμήθειας, πριν από την πρώτη αγορά.
Δύο εξαιρέσεις γράφονται ρητά: όσοι αγοράζουν αλιευτικά προϊόντα βάρους μέχρι 30 kg για ιδία κατανάλωση, χωρίς διάθεση στην αγορά, και όσοι αγοράζουν από σκάφη ολικού μήκους μικρότερου των 10 μέτρων που υποβάλλουν μηνιαία δήλωση παραγωγής αντί ηλεκτρονικού ημερολογίου.
Το ερώτημα που θα κάνεις, και δεν το απαντά η ίδια η διάταξη. Η αγορά μέσα σε ιχθυόσκαλα δεν απαριθμείται στις εξαιρέσεις. Ο ενωσιακός κανονισμός ζητά ο αγοραστής σε πρώτη πώληση να είναι εγκεκριμένος από τις αρμόδιες αρχές, χωρίς να διακρίνει ανάλογα με τον τόπο άρθρο 59 παρ. 2, Καν. 1224/2009, ενώ το δελτίο πώλησης μπορεί να το υποβάλλει η ίδια η ιχθυόσκαλα άρθρο 62 παρ. 1, Καν. 1224/2009. Η αγορά από ιχθυόσκαλα δεν σε απαλλάσσει αυτόματα από τις υποχρεώσεις πρώτου αγοραστή. Ρώτησε τη Γενική Διεύθυνση Αλιείας για τη δική σου ροή προμήθειας.
Τι κρατάς στα χαρτιά, και για ποιον
Η ιχνηλασιμότητα των αλιευμάτων δεν σταματά στον χονδρέμπορο. Οι παρτίδες ιχνηλατούνται σε όλα τα στάδια, από την αλίευση έως τη λιανική πώληση, και κάθε παρτίδα κουβαλά ένα ελάχιστο σύνολο στοιχείων: αριθμό ταυτοποίησης, κωδικό FAO και επιστημονική ονομασία, γεωγραφική περιοχή, την κατηγορία αλιευτικών εργαλείων της πρώτης στήλης, ημερομηνίες αλίευσης, ποσότητες, και χωριστά τις ποσότητες κάτω του ελάχιστου μεγέθους άρθρο 58 παρ. 1 και 5, Καν. 1224/2009.
Το εθνικό κείμενο λέει καθαρά ποιον κρατάς στα αρχεία σου: την επιχείρηση από την οποία προμηθεύτηκες και την επιχείρηση στην οποία πούλησες, εκτός αν ο άμεσος αγοραστής είναι ο τελικός καταναλωτής ή μονάδα μαζικής εστίασης άρθρο 8 παρ. 1 β, ΥΑ 1750/32219/2015.
Πρακτικά, τρεις διαφορετικές καταστάσεις στον ίδιο πάγκο:
| Ποιος αγοράζει | Κρατάς τον προμηθευτή | Κρατάς τον αγοραστή |
|---|---|---|
| Πελάτης από την πόρτα | ναι | όχι, ρητή εξαίρεση |
| Ταβέρνα, μονάδα μαζικής εστίασης | ναι | όχι κατά την εθνική διάταξη |
| Άλλη επιχείρηση, κατάστημα ή χονδρική | ναι | ναι |
Η τρίτη σειρά έχει και συνέχεια που είναι καινούργια. Από τη νεότερη μορφή του κανονισμού, τα στοιχεία της παρτίδας δεν αρκεί να τηρούνται σε αρχείο: διατίθενται ψηφιακά στον επιχειρηματία που προμηθεύεται το προϊόν, και στις αρχές κατόπιν αιτήματος άρθρο 58 παρ. 6, Καν. 1224/2009. Για τη δεύτερη σειρά, της μαζικής εστίασης, η εθνική εξαίρεση αφορά τα στοιχεία ταυτοποίησης του άρθρου 8. Το εστιατόριο όμως παραμένει επιχειρηματίας που προμηθεύεται προϊόν, οπότε μη διαβάσεις την εξαίρεση ως πλήρη απαλλαγή από την ψηφιακή διαβίβαση της παρτίδας.
Εδώ είναι και η ίδια πόρτα που ανοίγει στο κρεοπωλείο όταν αρχίζει να προμηθεύει άλλες επιχειρήσεις: ο ευρωπαϊκός κανονισμός υγιεινής δεν εφαρμόζεται στη λιανική, εφαρμόζεται όμως όταν οι εργασίες γίνονται με σκοπό την προμήθεια σε άλλη εγκατάσταση, εκτός αν πρόκειται μόνο για αποθήκευση ή μεταφορά, ή αν προμηθεύεις μόνο άλλα καταστήματα λιανικής και η προμήθεια είναι περιθωριακή, τοπική και περιορισμένη κατά το εθνικό δίκαιο άρθρο 1 παρ. 5, Καν. 853/2004. Για τη λιανική που πουλά στον πελάτη της, η απαίτηση είναι καταχώριση, όχι έγκριση: η έγκριση δεν απαιτείται για εργασίες λιανικού εμπορίου άλλες από εκείνες που πιάνει ο κανονισμός κατά τα παραπάνω άρθρο 4 παρ. 2 δ, Καν. 853/2004. Το καθάρισμα και η φιλετοποίηση για τον πελάτη δεν αλλάζουν καθεστώς, και η υγειονομική διάταξη τα επιτρέπει ρητά στη λιανική, με τον όρο ότι η επεξεργασία δεν μεταβάλλει τους βασικούς χαρακτήρες του προϊόντος άρθρο 13 παρ. 1, Υγ. Διάταξη 47829/2017. Αυτό που αλλάζει καθεστώς είναι ο παραλήπτης, όχι το μαχαίρι.
Το ωμό ψάρι, τα παράσιτα και ο πάγκος με τον πάγο
Ο ευρωπαϊκός κανονισμός υγιεινής κατά κανόνα δεν αγγίζει τη λιανική. Για τα αλιευτικά προϊόντα όμως κρατά μια ρητή εξαίρεση, γραμμένη μέσα στο ίδιο τμήμα: ορισμένα κεφάλαια εφαρμόζονται στη λιανική πώληση Παράρτημα ΙΙΙ Τμήμα VIII σημείο 2, Καν. 853/2004. Δύο από αυτά αφορούν άμεσα τον πάγκο σου.
Η μακροσκοπική εξέταση. Τα αλιευτικά προϊόντα υποβάλλονται σε εξέταση για ορατά παράσιτα πριν διατεθούν στην αγορά, και προϊόντα εμφανώς μολυσμένα δεν πωλούνται Τμήμα VIII κεφ. V Δ, Καν. 853/2004. Καμία θερμοκρασία, κανένα μηχάνημα: έλεγχος με το μάτι, σε κάθε παραλαβή.
Η κατάψυξη για το ωμό, με τους όρους της. Όποιος διαθέτει στην αγορά προϊόντα από ψάρια με πτερύγια ή κεφαλόποδα μαλάκια που καταναλώνονται ωμά, ή μαριναρισμένα και αλατισμένα εφόσον η επεξεργασία δεν επαρκεί για την καταστροφή των βιώσιμων παρασίτων, εξασφαλίζει ότι η πρώτη ύλη ή το τελικό προϊόν έχει υποβληθεί σε κατάψυξη Τμήμα VIII κεφ. III Δ, Καν. 853/2004. Για τα παράσιτα εκτός από τα τρηματώδη η επεξεργασία είναι −20 °C για τουλάχιστον 24 ώρες ή −35 °C για τουλάχιστον 15 ώρες, σε όλα τα μέρη του προϊόντος.
Πρόσεξε το «εφόσον»: δεν μπαίνει κάθε μαρινάτο στην υποχρέωση, μπαίνει εκείνο που η επεξεργασία του δεν σκοτώνει τα παράσιτα. Και υπάρχουν ρητές εξαιρέσεις, όπως το προϊόν που θα μαγειρευτεί πριν καταναλωθεί, ή που προέρχεται από αλιευτικά πεδία χωρίς κίνδυνο και το επιτρέπει η αρμόδια αρχή. Το συνοδευτικό έγγραφο κατάψυξης, που πιστοποιεί το είδος της επεξεργασίας, ζητείται σε κάθε διάθεση εκτός από τη διάθεση στον τελικό καταναλωτή. Όταν πουλάς στον πελάτη που μπαίνει από την πόρτα, το έγγραφο το παραλαμβάνεις από τον προμηθευτή σου και δεν το εκδίδεις. Αν όμως προμηθεύεις άλλη επιχείρηση, το ίδιο άρθρο σε βάζει στην πλευρά που το συνοδεύει.
Ο πάγος και η αποστράγγιση είναι επίσης μέσα στη ρητή εξαίρεση. Τα μη συσκευασμένα προϊόντα που δεν διανέμονται ή δεν παρασκευάζονται αμέσως αποθηκεύονται μέσα σε πάγο σε κατάλληλο χώρο, ο πάγος ανανεώνεται με την απαιτούμενη συχνότητα, τα δοχεία εξασφαλίζουν ότι το νερό της τήξης στραγγίζεται και δεν μένει σε επαφή με τα ψάρια, και τα φιλέτα δεν μένουν στα τραπέζια εργασίας πέρα από τον χρόνο παρασκευής τους Τμήμα VIII κεφ. III Α, Καν. 853/2004.
Πριν επιλέξεις ψυγεία και καταψύκτες, έλεγξε τις απαιτήσεις για τα προϊόντα που θα διαθέτεις. Τα νωπά, τα κατεψυγμένα, τα ζωντανά όστρακα και τα βρασμένα καρκινοειδή δεν ζητούν το ίδιο πράγμα, και η διαφορά φαίνεται στον λογαριασμό του εξοπλισμού, όχι στο κείμενο του νόμου. Ο εξοπλισμός ψύξης και κατάψυξης κρίνεται στον φάκελο, μαζί με τον χώρο.
Βήμα 1: η βεβαίωση του Δήμου για τη θέση
Πριν από οτιδήποτε άλλο, ο Δήμος βεβαιώνει ότι στο συγκεκριμένο σημείο επιτρέπεται η δραστηριότητα. Η βεβαίωση χορηγείται εντός 15 ημερών και, αν περάσουν άπρακτες, τεκμαίρεται χορηγηθείσα. Ισχύει 5 μήνες, μέσα στους οποίους υποβάλλεται η γνωστοποίηση άρθρο 2, ΚΥΑ 16228/2017.
Στο ιχθυοπωλείο το σημείο που μπλοκάρει συνήθως δεν είναι οι χρήσεις γης, είναι η αποχέτευση και η πολυκατοικία. Ο πάγκος παράγει συνεχώς νερό από τον πάγο που λιώνει, και το νερό αυτό θέλει δάπεδο με κλίση, σιφώνι και σύνδεση. Αν το ακίνητο είναι ισόγειο πολυκατοικίας, ο κανονισμός της οικοδομής μπορεί να απαγορεύει ρητά τη συγκεκριμένη χρήση. Ελέγχεται πριν υπογραφεί μίσθωση, όχι μετά.
Βήμα 2: η γνωστοποίηση
Η γνωστοποίηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στο ΟΠΣ-ΑΔΕ, που σήμερα λειτουργεί ως OpenBusiness, στο https://openbusiness.mindev.gov.gr/, πλατφόρμα του Υπουργείου Ανάπτυξης.
Από την 03.02.2025 τα δικαιολογητικά αναρτώνται κατά την υποβολή άρθρο 14Β, Ν. 4442/2016. Η παλιά εικόνα, όπου δεν ανέβαινε τίποτα και όλα έμεναν στον φάκελο, δεν ισχύει.
Και εδώ είναι η παγίδα που κοστίζει. Η φόρμα δεν σου ζητά τίποτα από όσα διάβασες παραπάνω. Δεν ρωτά αν έχεις εγγραφεί στο ΟΣΠΑ, δεν ρωτά τι γράφουν οι πινακίδες σου, δεν ρωτά από πού αγοράζεις. Συμπληρώνεις σε δέκα λεπτά και παίρνεις αριθμό. Ο έλεγχος όμως ρωτά όλα τα υπόλοιπα, και τα ρωτά επί τόπου. Η απόσταση ανάμεσα σε τι ζητάει η φόρμα και τι ζητάει ο έλεγχος είναι όλη η δουλειά.
Το παράβολο είναι 185 € για κατάστημα σε πόλη με πληθυσμό πάνω από 5.000 κατοίκους και 75 € στις υπόλοιπες περιπτώσεις ΚΥΑ 61167/2007. Πριν πληρώσεις, έλεγξε στο e-Παράβολο ότι ο κωδικός και το ποσό αντιστοιχούν στη συγκεκριμένη διαδικασία. Αν υπάρχει διαφορά από το ποσό που αναφέρεται εδώ, ζήτησε διευκρίνιση από την αρμόδια υπηρεσία πριν προχωρήσεις. Τι άλλο καθορίζει το τελικό κόστος, στον οδηγό για το κόστος αδειοδότησης.
Τρία πράγματα κρατούν τη λειτουργία εκτός νομιμότητας ακόμα κι όταν έχεις αριθμό γνωστοποίησης: απλήρωτο παράβολο, βεβαιωμένες ληξιπρόθεσμες οφειλές στον Δήμο, και έλλειψη βεβαίωσης θέσης.
Ο φάκελος, ο χώρος και η πυροπροστασία
Ο φάκελος τηρείται στον χώρο και επιδεικνύεται σε κάθε έλεγχο άρθρο 4 παρ. 3, Ν. 4442/2016, με περιεχόμενο που ορίζεται ρητά άρθρο 4, ΚΥΑ 16228/2017. Τι μπαίνει μέσα, στον οδηγό για τα δικαιολογητικά της γνωστοποίησης.
Το βαρύ κομμάτι είναι η βεβαίωση μηχανικού ότι ο χώρος πληροί τις κτιριολογικές απαιτήσεις, είναι χώρος κύριας χρήσης και συμφωνεί με τον ΝΟΚ, τον Κτιριοδομικό και τον Κανονισμό Πυροπροστασίας. Στο ιχθυοπωλείο τα σημεία που τραβάνε χρόνο είναι τρία και είναι όλα υδραυλικά ή ψυκτικά: το δάπεδο με κλίση και φρεάτιο για τα νερά της τήξης, ο ψυκτικός θάλαμος που τραβάει ρεύμα και συχνά δεν υπήρχε στην αρχική κάτοψη, και ο εξαερισμός. Τι ελέγχει και υπογράφει, στον οδηγό για τη βεβαίωση μηχανικού.
Στην πυροπροστασία το ιχθυοπωλείο κατατάσσεται ως κατάστημα, όχι ως χώρος συνάθροισης κοινού, και το όριο της Κατηγορίας Α είναι τα 1.000 τ.μ. συνολικής στεγασμένης επιφάνειας Παράρτημα Γ, ΚΥΑ 16228/2017. Κάθε μαγαζί γειτονιάς είναι μέσα, αλλά η κατάταξη δεν αποφασίζεται με περιγραφή στο τηλέφωνο. Κρίνεται πάνω στα σχέδια, μαζί με την αποθήκη και το υπόγειο, από μηχανικό.
Τι κοστίζει το λάθος
Πρόσεξε κάτι που μπερδεύεται συνεχώς: πάνω στο ίδιο μαγαζί κάθονται δύο διαφορετικά πλαίσια κυρώσεων, με διαφορετική αρχή και διαφορετικό υπολογισμό. Το ένα είναι η γνωστοποίηση, το άλλο είναι οι κανόνες της αγοράς και της αλιείας.
Η γνωστοποίηση. Το εύρος είναι 100 έως 20.000 € άρθρο 15 παρ. 1, Ν. 4442/2016, αλλά ο αριθμός δεν βγαίνει στο περίπου. Ο τύπος είναι κλειστός: τιμή βάσης 100 €, επί συντελεστή παράβασης, επί συντελεστή μεγέθους άρθρο 14, ΚΥΑ 16228/2017. Το ιχθυοπωλείο δεν είναι μαζική εστίαση, οπότε ο συντελεστής μεγέθους βγαίνει από τους εργαζόμενους, με πρώτη κατηγορία το 1 έως 5 άτομα άρθρο 14 παρ. 4.2, ΚΥΑ 16228/2017. Για μαγαζί δύο ατόμων που λειτουργεί χωρίς καμία γνωστοποίηση:
100 € × 6 × 1 = 600 €
Με συμμόρφωση εντός 10 εργάσιμων ημερών πέφτει κατά 20%. Με παράλληλη ουσιαστική παράβαση ανεβαίνει κατά 50%. Κάθε επανάληψη μέσα σε δύο χρόνια προσθέτει άλλο 50% άρθρο 14 παρ. 5, ΚΥΑ 16228/2017. Σε παράβαση ήσσονος σημασίας η αρχή μπορεί να αρκεστεί σε σύσταση με προθεσμία, χωρίς πρόστιμο άρθρο 14 παρ. 6, ΚΥΑ 16228/2017.
Οι κανόνες της αγοράς. Σταθερά ποσά ανά παράβαση, χωρίς τύπο και χωρίς συντελεστές: 3.000 € ανά είδος ή κωδικό για το αποψυγμένο, 1.000 € για τον επίπαγο, 1.000 € για τα υπομεγέθη. Στα παραστατικά εμπορίας και διακίνησης τα ποσά κλιμακώνονται ανάλογα με την αξία και το είδος της παράλειψης, με 1.000 € ανά παραστατικό για ελλιπείς ενδείξεις άρθρο 36 παρ. 2, ΥΑ 91354/2017.
Υπάρχουν και κυρώσεις της αλιευτικής νομοθεσίας, πέρα από το πλαίσιο της ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ. Αφορούν τη σήμανση, τη ζύγιση, τις παρτίδες, την ιχνηλασιμότητα, τα ελάχιστα μεγέθη και τις δηλώσεις πώλησης, και επιβάλλονται από τις αλιευτικές αρχές άρθρο 13, ΥΑ 1750/32219/2015. Η εφαρμογή τους εξετάζεται ανά παράβαση.
Και το σημείο που κλείνει μαγαζιά: αν λείπει η βεβαίωση θέσης ή έχει λήξει, η αρχή τάσσει προθεσμία έως 15 ημέρες, και χωρίς συμμόρφωση επιβάλλεται το πρόστιμο της παντελούς έλλειψης μαζί με πράξη διακοπής λειτουργίας και σφράγιση άρθρο 14 παρ. 8, ΚΥΑ 16228/2017.
Ο Δήμος ελέγχει τουλάχιστον 30% των γνωστοποιήσεων κάθε εξάμηνο, με αξιολόγηση κινδύνου άρθρο 3 παρ. 10, ΚΥΑ 16228/2017. Στο ιχθυοπωλείο όμως ο Δήμος δεν είναι ο μόνος που περνάει την πόρτα. Οι κανόνες της αγοράς ελέγχονται από τις υπηρεσίες εμπορίου, τα αλιευτικά από τις αλιευτικές αρχές και το Λιμενικό στους χώρους αρμοδιότητάς τους, και οι λίστες δεν ρωτάνε η μία την άλλη. Ποιες επιχειρήσεις πέφτουν σε έγκριση αντί για γνωστοποίηση, στον οδηγό για το ποιος χρειάζεται άδεια.
Η σελίδα αφορά κατάστημα. Η πώληση σε λαϊκές αγορές και το υπαίθριο εμπόριο έχουν δικό τους καθεστώς, που δεν εξετάζεται εδώ.
Βάση: τα κείμενα ΦΕΚ Α΄ 230/2016 και ΦΕΚ Β΄ 1723/2017, που έχουν τροποποιηθεί επανειλημμένα. Στις 07.08.2026 εντοπίστηκαν σε δημόσιες πηγές και ενσωματώθηκαν οι μεταβολές μέχρι τον Ν. 5297/2026, χωρίς πρόσβαση σε κωδικοποιημένο κείμενο.
Στις 17.09.2026 διαβάστηκαν αυτούσια τα ΦΕΚ Β΄ 2983/2017, Β΄ 4005/2024, Β΄ 475/2015, Β΄ 3989/2023, Β΄ 1375/2022, Β΄ 343/2021 και Β΄ 2161/2017, και στο EUR-Lex τα ενοποιημένα κείμενα των Καν. 1379/2013 της 27.11.2024, Καν. 853/2004 της 07.05.2026, Καν. 2019/1241 της 01.01.2026 και Καν. 1224/2009 της 10.01.2026. Την ίδια ημέρα σαρώθηκαν 30 ΦΕΚ που εκδόθηκαν μετά την 09.07.2024 και παραπέμπουν στους Κανόνες ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ.: δεν εντοπίστηκε τροποποίηση των άρθρων 33 έως 38 στον καταγεγραμμένο έλεγχο. Αυτό δεν αποκλείει μεταγενέστερη αλλαγή, και πριν από κάθε υποβολή επιβεβαιώνεται η ισχύουσα κωδικοποίηση.
Πηγές
- ΥΑ 91354/2017, Κανόνες ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ., άρθρα 33 έως 38 (ΦΕΚ Β΄ 2983/30.08.2017)
- ΥΑ 53806/2024, αντικατάσταση του άρθρου 35 της ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ. (ΦΕΚ Β΄ 4005/09.07.2024)
- ΥΑ 1750/32219/2015, μέτρα εφαρμογής ΚΟΑ αλιείας (ΦΕΚ Β΄ 475/27.03.2015)
- ΥΑ 359/192749/2023, τροποποίηση της ΥΑ 1750/32219/2015 (ΦΕΚ Β΄ 3989/22.06.2023)
- ΥΑ 138/71708/2022, κατάλογος ελληνικών εμπορικών ονομασιών (ΦΕΚ Β΄ 1375/23.03.2022)
- Υγειονομική Διάταξη Υ1γ/Γ.Π/οικ.47829/2017 (ΦΕΚ Β΄ 2161/23.06.2017)
- ΚΥΑ οικ. 16228/2017 (ΦΕΚ Β΄ 1723/18.05.2017)
- Κανονισμός (ΕΕ) 1379/2013, κοινή οργάνωση αγορών αλιείας και υδατοκαλλιέργειας
- Κανονισμός (ΕΚ) 1224/2009, ενωσιακό σύστημα ελέγχου της αλιείας
- Κανονισμός (ΕΕ) 2019/1241, τεχνικά μέτρα και ελάχιστα μεγέθη αναφοράς διατήρησης
- Κανονισμός (ΕΚ) 853/2004, ειδικοί κανόνες υγιεινής για τρόφιμα ζωικής προέλευσης
Ελέγχθηκε στις 17.09.2026. Η επαλήθευση αφορά τα κείμενα που αναφέρονται στις Πηγές.
Πέντε ερωτήσεις. Κατηγορία κινδύνου και τι φάκελο χρειάζεσαι.
Η κατάταξη γίνεται με βάση το Παράρτημα Γ της ΚΥΑ 16228/2017. Κρατάει μισό λεπτό και σου λέει αν χρειάζεσαι πιστοποιητικό πυροπροστασίας.
Έλεγχος καταστήματος
1 / 5Σε ποιο στάδιο βρίσκεσαι;
Επίλεξε αυτό που ισχύει.
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζεται άδεια λειτουργίας για ιχθυοπωλείο;
Όχι. Την αντικατέστησε η γνωστοποίηση λειτουργίας στον Δήμο. Όπου ζητείται άδεια, προσκομίζεις το αποδεικτικό υποβολής (άρθρο 38 παρ. 6 Ν. 4442/2016).
Μπορώ να ξεπαγώνω ψάρια στο μαγαζί και να τα πουλάω νωπά;
Όχι. Η απόψυξη κατεψυγμένων αλιευτικών προϊόντων απαγορεύεται στο στάδιο της λιανικής πώλησης. Αποψυγμένο πουλάς μόνο αν η απόψυξη έγινε σε εγκεκριμένη εγκατάσταση με αριθμό έγκρισης (άρθρο 35 παρ. 1 και 2 ΥΑ 91354/2017, όπως αντικαταστάθηκε το 2024).
Πόσο μεγάλη πρέπει να είναι η πινακίδα του αποψυγμένου;
Τουλάχιστον 15 cm × 15 cm, με την ένδειξη «ΑΠΟΨΥΓΜΕΝΟ ΠΡΟΪΟΝ» σε έντονα μαύρα γράμματα ύψους τουλάχιστον 3 cm. Το πρόστιμο είναι 3.000 € ανά είδος ή κωδικό προϊόντος και ανά παράβαση (άρθρο 35 παρ. 4 και 5 ΥΑ 91354/2017).
Πρέπει να γράφω τον κωδικό του αλιευτικού εργαλείου στην πινακίδα;
Όχι. Υποχρεωτική είναι η κατηγορία της πρώτης στήλης του Παραρτήματος ΙΙΙ, δηλαδή λέξεις όπως «Τράτες» ή «Απλάδια δίχτυα». Ο αναλυτικός τύπος και ο κωδικός FAO είναι προαιρετικά (άρθρο 35 παρ. 1 και άρθρο 39 παρ. 1 Καν. 1379/2013).
Μπορώ να δώσω στο ψάρι όποια εμπορική ονομασία θέλω;
Όχι. Υπάρχει εθνικός κατάλογος ελληνικών εμπορικών ονομασιών, και είδος εκτός καταλόγου διατίθεται μόνο αφού του αποδοθεί προσωρινή ονομασία με απόφαση της Γενικής Διεύθυνσης Αλιείας (άρθρο 5 παρ. 4 ΥΑ 1750/32219/2015).
Αγοράζω κατευθείαν από τη βάρκα. Αλλάζει κάτι;
Ναι. Η επιχείρηση που αγοράζει αλιευτικά προϊόντα από το αλιευτικό σκάφος εγγράφεται στον κατάλογο πρώτων αγοραστών του ΟΣΠΑ και υποβάλλει δηλώσεις ανάληψης και πώλησης. Η διάταξη αναφέρει ονομαστικά τα ιχθυοπωλεία (άρθρο 7 παρ. 2 ΥΑ 1750/32219/2015, όπως ισχύει).
Πουλάω ψάρι για σούσι. Υπάρχει ειδική υποχρέωση;
Ναι. Τα προϊόντα από ψάρια με πτερύγια ή κεφαλόποδα που καταναλώνονται ωμά πρέπει να έχουν υποβληθεί σε κατάψυξη που σκοτώνει τα παράσιτα, με εξαιρέσεις που ορίζονται ρητά. Ο κανόνας εφαρμόζεται και στη λιανική (Παράρτημα ΙΙΙ Τμήμα VIII κεφ. III Δ, Καν. 853/2004).
Σε ποια κατηγορία πυροπροστασίας πέφτει το ιχθυοπωλείο;
Κατατάσσεται ως κατάστημα, όχι ως χώρος συνάθροισης κοινού, και το όριο της Κατηγορίας Α είναι τα 1.000 τ.μ. συνολικής στεγασμένης επιφάνειας. Πού πέφτει ο συγκεκριμένος χώρος το κρίνει ο μηχανικός πάνω στα σχέδια (Παράρτημα Γ, ΚΥΑ 16228/2017).
Ψάχνεις χώρο, ανοίγεις ή λειτουργείς ήδη;
Ξεκίνα από τη διάγνωση για να δεις το σωστό πρώτο βήμα. Αν θέλεις να προχωρήσεις, παίρνεις γραπτή προσφορά με σαφές αντικείμενο, τιμή και εκτιμώμενο χρονοδιάγραμμα. Αν χρειάζεσαι διαφορετική διαδικασία από αυτή που προσφέρουμε, θα στο πούμε από την πρώτη κουβέντα.
Κάνε τη διάγνωση εδώ