Άδεια λειτουργίας για κρεοπωλείο
Το κρεοπωλείο δεν είναι μία διαδρομή, είναι τρεις. Η απλή λιανική τελειώνει στον Δήμο. Το παρασκευαστήριο θέλει δική του καταχώριση στη ΔΑΟΚ. Και υπάρχει τρίτο σκαλί, η έγκριση εγκατάστασης, που δεν το ορίζει το τι κόβεις αλλά το πού καταλήγει.
Το κρεοπωλείο δεν παίρνει άδεια. Υποβάλλει γνωστοποίηση
Η «άδεια λειτουργίας» επιβίωσε στη γλώσσα, όχι στον νόμο. Από τον Μάιο του 2017 δηλώνεις ηλεκτρονικά ότι ξεκινάς και λειτουργείς αμέσως, χωρίς να περιμένεις έγκριση άρθρο 6 παρ. 3, Ν. 4442/2016. Όπου η νομοθεσία ζητούσε αντίγραφο άδειας, ζητείται πλέον το αποδεικτικό υποβολής άρθρο 38 παρ. 6, Ν. 4442/2016.
Το κρεοπωλείο είναι κατάστημα υγειονομικού ενδιαφέροντος του Κεφαλαίου Ζ΄, με αρμόδια αρχή τον Δήμο άρθρο 27, Ν. 4442/2016. Η υγειονομική νομοθεσία το κατατάσσει ρητά στις επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου, δίπλα στο παντοπωλείο και στο ιχθυοπωλείο άρθρο 2 παρ. 5.Γ, Υγ. Διάταξη 47829/2017. Αν θέλεις πρώτα το γενικό πλαίσιο, δες ποια καταστήματα θεωρούνται ΚΥΕ.
Ο κωδικός σου είναι πιθανότατα ο 47.22, λιανικό εμπόριο κρέατος και προϊόντων κρέατος σε εξειδικευμένα καταστήματα, που αναφέρεται ονομαστικά στο έντυπο της γνωστοποίησης Παράρτημα 2, ΚΥΑ 16228/2017. Η ονοματολογία άλλαξε την 01.03.2026, οπότε τον οκταψήφιο τον ελέγχεις στο myAADE και όχι σε παλιό έγγραφο Α.1003/2026, ΑΑΔΕ. Η προθεσμία διόρθωσης χωρίς πρόστιμο λήγει 30.10.2026, και τη διαδικασία την έχει ο οδηγός για τους ΚΑΔ 2025.
Τρεις διαδρομές, όχι μία. Και η γνωστοποίηση καλύπτει μόνο την πρώτη
Εδώ ζει η διαφορά του κρεοπωλείου από κάθε άλλο μαγαζί λιανικής. Δύο επιχειρήσεις με την ίδια βιτρίνα και τον ίδιο ΚΑΔ μπορεί να έχουν διαφορετικό αριθμό υποχρεώσεων, και η γνωστοποίηση στον Δήμο δεν τις δείχνει.
Πρώτη διαδρομή, η απλή λιανική. Πουλάς στον πελάτη που μπαίνει από την πόρτα. Καθαρίζεις, τεμαχίζεις, κόβεις κιμά. Η υγειονομική διάταξη τα επιτρέπει ρητά στη λιανική, με ένα όριο: η επεξεργασία δεν πρέπει να μεταβάλλει τους βασικούς χαρακτήρες του προϊόντος άρθρο 13 παρ. 1, Υγ. Διάταξη 47829/2017. Εδώ η γνωστοποίηση αρκεί, και μάλιστα καλύπτει και την υποχρέωση καταχώρισης: όπου υφίσταται υποχρέωση γνωστοποίησης βάσει του Ν. 4442/2016, η καταχώριση ικανοποιείται από αυτήν άρθρο 5 παρ. 2, ΚΥΑ 15523/2006.
Δεύτερη διαδρομή, το παρασκευαστήριο. Η ίδια υγειονομική διάταξη, στην ίδια παράγραφο, βάζει αστερίσκο: εξαίρεση μπορεί να αποτελούν διεργασίες του εργαστηρίου του κρεοπωλείου που προβλέπονται από παράλληλες διατάξεις. Αυτές οι παράλληλες διατάξεις υπάρχουν, και η αμέσως επόμενη παράγραφος της ΚΥΑ δεν αφήνει περιθώριο: τα παρασκευαστήρια κρεοπωλείου υποχρεούνται σε καταχώριση στην αρμόδια ΔΑΟΚ άρθρο 5 παρ. 3, ΚΥΑ 15523/2006. Αναλυτικά στην επόμενη ενότητα.
Τρίτη διαδρομή, η έγκριση εγκατάστασης. Δεν την ορίζει το τι κόβεις, την ορίζει το πού καταλήγει. Ο ευρωπαϊκός κανονισμός για τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης δεν εφαρμόζεται στο λιανικό εμπόριο, εφαρμόζεται όμως όταν οι εργασίες εκτελούνται με σκοπό την προμήθεια σε άλλη εγκατάσταση άρθρο 1 παρ. 5, Καν. 853/2004. Τότε η απαίτηση είναι έγκριση, με αίτηση στη ΔΑΟΚ, επιτόπιο έλεγχο από κλιμάκιο τουλάχιστον δύο επίσημων κτηνιάτρων και αριθμό έγκρισης που χορηγεί ο ΕΦΕΤ άρθρο 6, ΚΥΑ 15523/2006. Το ίδιο λέει και ο νόμος από την άλλη πλευρά: οι δραστηριότητες με προϊόντα ζωικής προέλευσης που απαιτούν έγκριση κατά τον Καν. 853/2004 ακολουθούν τη διαδικασία έγκρισης, όχι τη γνωστοποίηση άρθρο 22, Ν. 4442/2016.
Ο κανόνας του παραλήπτη δεν είναι απόλυτος, και αυτό μετράει. Ο ίδιος ο κανονισμός κρατά δύο εξαιρέσεις ακόμα κι όταν προμηθεύεις άλλη εγκατάσταση: όταν οι εργασίες συνίστανται μόνο σε αποθήκευση ή μεταφορά, οπότε ισχύουν μόνο οι απαιτήσεις θερμοκρασίας, και όταν προμηθεύεις μόνο άλλες εγκαταστάσεις λιανικού εμπορίου και η προμήθεια συνιστά, «σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο», περιθωριακή, τοπική και περιορισμένη δραστηριότητα άρθρο 1 παρ. 5 (β), Καν. 853/2004. Και κινείται και προς την άλλη κατεύθυνση: τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίζουν εθνικά μέτρα που επεκτείνουν τις απαιτήσεις σε εγκαταστάσεις λιανικής όπου δεν θα εφαρμόζονταν άρθρο 1 παρ. 5 (γ), Καν. 853/2004.
Τι σημαίνει πρακτικά: δεν βγαίνει συμπέρασμα από τον παραλήπτη και μόνο. Πόσο μεγάλο μέρος του τζίρου, σε τι απόσταση, ποια προϊόντα. Τα ελληνικά όρια της «περιθωριακής, τοπικής και περιορισμένης» προμήθειας δεν τα βρήκαμε δημοσιευμένα σε πράξη που μπορούμε να δείξουμε. Οπότε το ερώτημα απαντιέται από τη ΔΑΟΚ πριν φύγει το πρώτο τιμολόγιο, όχι μετά.
Το παρασκευαστήριο έχει δική του απόφαση, δικά του όρια, δικές του κυρώσεις
Ο νόμος άνοιξε τη δυνατότητα το 2014: μεταξύ παρασκευαστηρίου και καταστήματος λιανικής πρέπει να υπάρχει σαφής διαχωρισμός εργασιών, μόνιμος ή προσωρινός χωροταξικός ή χρονικός, και τα παρασκευαστήρια επιτρέπεται να παράγουν παρασκευάσματα κρέατος ΣΤ.9 παρ. 1, Ν. 4254/2014. Πρόσεξε τη διατύπωση: ή χρονικός διαχωρισμός. Δεν επιβάλλεται μόνιμος τοίχος ως μοναδική λύση.
Η εκτελεστική απόφαση ορίζει τα υπόλοιπα. Αρμόδια αρχή για την καταχώριση είναι η κτηνιατρική αρχή της οικείας Περιφερειακής Ενότητας ή Περιφέρειας, και η αίτηση συνοδεύεται από κάτοψη του κρεοπωλείου και του παρασκευαστηρίου με απεικόνιση του εξοπλισμού, καθώς και βεβαίωση της Σχολής Επαγγελμάτων Κρέατος για τον υπεύθυνο. Ακολουθεί αυτοψία όπου απαιτείται άρθρο 2, ΥΑ 464/92592/2014.
Ο χώρος πρέπει να είναι χώρος κύριας χρήσης του καταστήματος, και όταν το παρασκευαστήριο χειρίζεται κρέας πουλερικών, όλες οι εργασίες γίνονται με εξοπλισμό αποκλειστικά για τα πουλερικά άρθρο 3, ΥΑ 464/92592/2014.
Και εδώ είναι το σημείο που εκπλήσσει όσους το ανοίγουν πρώτη φορά: υπάρχει ταβάνι παραγωγής. Η ημερήσια ποσότητα παρασκευασμάτων δεν ξεπερνά το 30% της ποσότητας κρέατος που διακινεί ημερησίως το κρεοπωλείο, και σε κάθε περίπτωση τα 100 κιλά. Δέκα ημέρες πριν και δέκα μετά τα Χριστούγεννα και το Πάσχα, το όριο ανεβαίνει σε 60% και 200 κιλά. Η κατάψυξη των παραγόμενων προϊόντων δεν επιτρέπεται, και τα προϊόντα πωλούνται εντός του Δήμου ή όμορου Δήμου, σε ειδική προθήκη που τα διαχωρίζει από τα υπόλοιπα κρέατα άρθρα 4 και 5, ΥΑ 464/92592/2014.
Μία προειδοποίηση πάνω στη διατύπωση, όχι στα νούμερα: η ίδια απόφαση μιλά για «άδεια λειτουργίας κρεοπωλείου από τον οικείο Δήμο», ορολογία προγενέστερη του συστήματος της γνωστοποίησης. Σήμερα το αντίστοιχο έγγραφο είναι το αποδεικτικό υποβολής, και έτσι το ζητούν και οι ψηφιακές υπηρεσίες των Περιφερειών.
Οι κυρώσεις του παρασκευαστηρίου δεν είναι ο τύπος της γνωστοποίησης. Όταν δεν τηρούνται οι απαιτήσεις, επιβάλλονται στον υπεύθυνο οι κυρώσεις του Ν. 4235/2014 άρθρο 6, ΥΑ 464/92592/2014, δηλαδή διοικητικά πρόστιμα που επιμετρώνται ανά κατηγορία μη συμμόρφωσης, με κριτήρια τον βαθμό επικινδυνότητας και την επανάληψη άρθρο 23, Ν. 4235/2014. Δεν δίνουμε ποσό: ο πίνακας των κατηγοριών δημοσιεύεται ως εικόνα μέσα στο ΦΕΚ και δεν διαβάστηκε για αυτή τη σελίδα.
Μία διάταξη του ίδιου νόμου αξίζει να την ξέρεις πριν σε ελέγξουν: δεν επιβάλλονται διοικητικές κυρώσεις όταν η επιχείρηση εντοπίσει μόνη της τη μη συμμόρφωση στο πλαίσιο του αυτοελέγχου, τη δηλώσει αυτοβούλως στην αρμόδια αρχή και λάβει αμέσως τα μέτρα, εφόσον το προϊόν δεν έχει φύγει από την εγκατάσταση ή δεν έχει καταναλωθεί άρθρο 22 παρ. 2, Ν. 4235/2014.
Ο κιμάς έχει δικούς του κανόνες, και δικά του πρόστιμα
Ο κιμάς ελέγχεται πιο συχνά από οτιδήποτε άλλο στο κρεοπωλείο, γιατί ο έλεγχος γίνεται με το μάτι και χωρίς εργαστήριο.
Απαγορεύεται να διατηρείς και να εκθέτεις για πώληση έτοιμο μη προσυσκευασμένο κιμά, κομμένο εκ των προτέρων, με ή χωρίς πρόσθετα, και δεν επιτρέπεται να διατίθεται με άλλη ονομασία. Ο κιμάς κόβεται από κομμάτι που διαλέγει ο καταναλωτής και η κοπή γίνεται πάντα μπροστά του. Η τιμή του κιμά είναι η τιμή του κομματιού από το οποίο βγήκε, χωρίς προσαύξηση για φύρα, κοπή ή αφαίρεση οστών άρθρο 20 παρ. 1 έως 3, ΥΑ 91354/2017.
Δύο ακόμα, καθαρά εξοπλισμού. Ο κιμάς από κρέας πουλερικών κόβεται σε διαφορετική μηχανή, και οι μηχανές τοποθετούνται σε σημείο όπου η κοπή είναι απολύτως ορατή από τον καταναλωτή. Πριν από την κοπή, αν το ζητήσει ο πελάτης, η μηχανή καθαρίζεται τελείως, και σε κάθε άλλη περίπτωση το υπόλειμμα στη μηχανή δεν ξεπερνά τα 100 γραμμάρια άρθρο 20 παρ. 4 έως 6, ΥΑ 91354/2017.
Τα πρόστιμα εδώ δεν βγαίνουν από τον τύπο της γνωστοποίησης. Είναι δικά τους, ανά παράβαση, και επιβάλλονται από άλλη αρχή: 1.000 € για τον έτοιμο κιμά, για την κοπή μακριά από τον πελάτη και για την κοινή μηχανή στα πουλερικά, 500 € για την τιμή, τη θέση της μηχανής και το υπόλειμμα άρθρο 20 παρ. 7, ΥΑ 91354/2017.
Η ετικέτα του βοείου, και το βιβλίο που ζητά ο ελεγκτής
Το βόειο κρέας κουβαλάει ιχνηλασιμότητα από τη γέννηση του ζώου μέχρι τον πάγκο σου. Σε κάθε σημείο πώλησης αναρτάται υποχρεωτικά η ετικέτα στα ελληνικά, με τη χώρα γέννησης, τις χώρες εκτροφής και τη χώρα σφαγής, και η διακίνηση σφαγίου ή τεμαχίου χωρίς την ετικέτα δεν επιτρέπεται άρθρο 16 παρ. 1, ΥΑ 91354/2017.
Δίπλα στην ετικέτα υπάρχει και σύστημα καταγραφής αφίξεων και αναχωρήσεων, ώστε να αντιστοιχίζεται κάθε αγορά με την αντίστοιχη πώληση. Τα κρεοπωλεία έχουν ελάφρυνση εδώ: αντί για το βιβλίο του χονδρεμπορίου μπορούν να τηρούν απλοποιημένο σύστημα καταγραφής άρθρο 16 παρ. 2, 3 και 6, ΥΑ 91354/2017. Απλοποιημένο δεν σημαίνει προαιρετικό, και το πρόστιμο δεν το δίνουμε εδώ σε αριθμό: η επισήμανση του βοείου έχει αποκτήσει δικό της, νεότερο καθεστώς το 2020, με τις κυρώσεις να ορίζονται σε άλλη πράξη άρθρα 2 και 3, ΥΑ 1458/143681/2020. Ποιο ποσό εφαρμόζεται στη συγκεκριμένη παράβαση το λέει η ελεγκτική αρχή, όχι εμείς.
Το κρέας που δεν είναι βόειο έχει δικές του υποχρεώσεις, και αφορούν τον πάγκο
Αυτό είναι το κομμάτι που λείπει από τις περισσότερες περιγραφές του κλάδου, γιατί όλοι μιλάνε για το βόειο. Υπάρχει ξεχωριστή απόφαση για την ιχνηλασιμότητα και επισήμανση του κρέατος χοιροειδών, αιγοπροβάτων και πουλερικών, μαζί με τον κιμά και τα σπλάχνα, και το πεδίο εφαρμογής της αναφέρει ονομαστικά τα κρεοπωλεία και τα καταστήματα με τμήμα κρεοπωλείου άρθρο 1 παρ. 2, ΚΥΑ 1384/41923/2018.
Τι σου ζητά συγκεκριμένα, στη λιανική:
- Δεν παραλαμβάνεις σφάγια, τεμάχια ή προσυσκευασμένα χωρίς σήμανση και χωρίς παραστατικά που γράφουν καταγωγή και προέλευση.
- Ζυγιστική μηχανή που εκδίδει αυτόματα αυτοκόλλητες ετικέτες με το είδος του κρέατος, τη χώρα καταγωγής ή τις χώρες εκτροφής και το βάρος. Δεν είναι προαιρετικός εξοπλισμός, είναι απαίτηση της απόφασης.
- Μηνιαία εκτύπωση «Ζ» από τη ζυγιστική, στη διάθεση των ελεγκτών, για τρία χρόνια.
- Οι ενδείξεις καταγωγής σε κάθε μορφή παρουσίασης: ταμπελάκια στη βιτρίνα, πινακίδες, ιστοσελίδα. Για το βόειο, επιπλέον η ετικέτα του σφαγίου πάνω σε κάθε τεμάχιο.
- Αρχείο εμπορικών εγγράφων καταγωγής για τρία χρόνια άρθρο 5 παρ. 4, ΚΥΑ 1384/41923/2018.
Και ένα κατώφλι που διαβάζεται λάθος συνεχώς, επειδή το αρχικό ΦΕΚ τυπώθηκε με σφάλμα. Η εγγραφή στην ηλεκτρονική εφαρμογή ΑΡΤΕΜΙΣ, με μηνιαίο ισοζύγιο αγορών και πωλήσεων, δημοσιεύτηκε ως υποχρέωση για όσους έχουν «τρία ή και περισσότερα» υποκαταστήματα. Διορθώθηκε σε «περισσότερα του ενός» Διόρθωση, ΦΕΚ Β΄ 1311/2018, και η διατύπωση επιβεβαιώθηκε στην τροποποίηση του 2024 άρθρο 1, ΚΥΑ 983/115087/2024. Με ένα μαγαζί, εκτός. Με δύο, μέσα.
Δύο ακόμα σημεία που πιάνονται συχνά στον πάγκο. Το αποψυγμένο διατίθεται μόνο αν έχει αποψυχθεί σε εγκεκριμένη εγκατάσταση, και φέρει τον αριθμό έγκρισης μαζί με την ένδειξη «ΑΠΟΨΥΓΜΕΝΟ». Και οι συκωταριές και τα κεφαλάκια αμνοεριφίων πωλούνται χωριστά από το κρέας όλο τον χρόνο, με μοναδική εξαίρεση το διάστημα από το Σάββατο του Λαζάρου μέχρι την Κυριακή του Θωμά άρθρο 21 παρ. 3 και 4, ΥΑ 91354/2017.
Βήμα 1: η βεβαίωση του Δήμου για τη θέση
Πριν από τη γνωστοποίηση, ο Δήμος βεβαιώνει ότι το κατάστημα μπορεί να ιδρυθεί σε αυτή τη διεύθυνση. Εξετάζονται χρήσεις γης και λοιποί περιορισμοί, με ερώτημα στην Υπηρεσία Δόμησης άρθρο 2 παρ. 4, ΚΥΑ 16228/2017.
Οι τρεις αριθμοί:
- 15 ημέρες για τη χορήγηση.
- Αν περάσουν άπρακτες, η βεβαίωση τεκμαίρεται χορηγηθείσα, εφόσον η λειτουργία δεν απαγορεύεται στη θέση.
- Ισχύει 5 μήνες. Μέσα σε αυτούς υποβάλλεται η γνωστοποίηση, αλλιώς ξαναρχίζεις άρθρο 28 παρ. 2, Ν. 4442/2016.
Σε πολυκατοικία πάει μαζί υπεύθυνη δήλωση ότι ο κανονισμός δεν απαγορεύει τη χρήση, ή δήλωση του ιδιοκτήτη ότι κανονισμός δεν υπάρχει άρθρο 2 παρ. 3, ΚΥΑ 16228/2017. Αν σχεδιάζεις παρασκευαστήριο, το ερώτημα της κύριας χρήσης μπαίνει εδώ, όχι αργότερα: η απόφαση του παρασκευαστηρίου το απαιτεί ρητά, και ένας χώρος που δηλώθηκε βοηθητικός δεν γίνεται κύριος με αίτηση.
Βήμα 2: η γνωστοποίηση
Υποβάλλεται μέσω του ΟΠΣ-ΑΔΕ, που σήμερα κυκλοφορεί ως OpenBusiness και ανήκει στο Υπουργείο Ανάπτυξης. Η ΚΥΑ έλεγε ότι κανένα δικαιολογητικό δεν ανεβαίνει μαζί με τη γνωστοποίηση άρθρο 3 παρ. 5, ΚΥΑ 16228/2017. Αυτό ίσχυε μέχρι τις 03.02.2025. Από τότε υπερισχύει ο νόμος και τα δικαιολογητικά αναρτώνται στην υποβολή άρθρο 14Β, Ν. 4442/2016.
Η φόρμα ζητάει λίγα και συμπληρώνεται σε δέκα λεπτά. Ο έλεγχος ζητάει όσα αντιστοιχούν στο κρέας: θερμοκρασίες, ετικέτες, καταγραφή, εξοπλισμό, φάκελο, και για το παρασκευαστήριο μια ολόκληρη δεύτερη διαδικασία σε άλλη υπηρεσία. Η απόσταση ανάμεσα σε αυτά τα δύο είναι όλη η ουσία, και δεν είναι απόσταση δυσκολίας, είναι απόσταση αντικειμένου. Τι ακριβώς ανεβαίνει, στα δικαιολογητικά της γνωστοποίησης.
Τρία πράγματα κρατάνε τη λειτουργία εκτός νομιμότητας ακόμα κι όταν η γνωστοποίηση έχει πάρει αριθμό: απλήρωτο παράβολο, βεβαιωμένες ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον Δήμο, και έλλειψη της βεβαίωσης θέσης άρθρο 3 παρ. 8, ΚΥΑ 16228/2017.
Το παράβολο είναι 185 € αν η πόλη έχει πάνω από 5.000 κατοίκους και 75 € στις υπόλοιπες περ. 1.6, ΚΥΑ 61167/2007. Το κριτήριο είναι η πόλη, όχι ο δήμος. Πριν πληρώσεις, έλεγξε στο e-Παράβολο ότι ο κωδικός και το ποσό αντιστοιχούν στη συγκεκριμένη διαδικασία. Αν υπάρχει διαφορά από το ποσό που αναφέρεται εδώ, ζήτησε διευκρίνιση από την αρμόδια υπηρεσία πριν προχωρήσεις. Τι άλλο μπαίνει στον λογαριασμό, στον οδηγό κόστους.
Αν αγοράζεις κρεοπωλείο που ήδη δουλεύει, η αλλαγή φορέα δηλώνεται μέσα σε 10 ημέρες και δεν επιτρέπεται όσο εκκρεμεί παράβαση που επισύρει διακοπή λειτουργίας άρθρο 5 παρ. 3, ΚΥΑ 16228/2017. Ρώτα ταυτόχρονα αν υπάρχει καταχωρισμένο παρασκευαστήριο και σε ποιο όνομα, γιατί αυτό δεν φαίνεται στη γνωστοποίηση. Τα βήματα στον οδηγό μεταβίβασης.
Ο εξοπλισμός που ζητά η υγειονομική, ο φάκελος και η πυροπροστασία
Η υγειονομική διάταξη δεν αφήνει τον εξοπλισμό της λιανικής στην κρίση του καταστηματάρχη. Απαριθμεί: ψυκτικούς θαλάμους ανάλογης δυναμικότητας, με υλικά επένδυσης και δάπεδα που καθαρίζονται και αποστραγγίζονται, και καταγραφικά μηχανήματα θερμοκρασίας για τα ευαλλοίωτα. Μαζί, πάγκοι και επιφάνειες κοπής από υλικά που απολυμαίνονται, μηχανές κοπής κιμά, προθήκες έκθεσης, νιπτήρες με σήμανση, συνεχής παροχή ζεστού και κρύου νερού άρθρο 13 παρ. 1, Υγ. Διάταξη 47829/2017.
Αν βάλεις δίπλα δίπλα όσα ζητούν οι τέσσερις πράξεις, βγαίνει κάτοψη. Με πορτοκαλί είναι τα σημεία που ο ελεγκτής κοιτάζει πρώτα, γιατί φαίνονται με γυμνό μάτι και δεν χρειάζονται χαρτί.
Ο φάκελος τηρείται στον χώρο και επιδεικνύεται σε κάθε έλεγχο άρθρο 4 παρ. 3, Ν. 4442/2016, με περιεχόμενο που ορίζεται ρητά άρθρο 4, ΚΥΑ 16228/2017. Το βαρύ κομμάτι είναι η βεβαίωση μηχανικού ότι ο χώρος πληροί τις κτιριολογικές απαιτήσεις, είναι χώρος κύριας χρήσης και συμφωνεί με τον ΝΟΚ, τον Κτιριοδομικό και τον Κανονισμό Πυροπροστασίας. Στο κρεοπωλείο το σημείο που καθυστερεί είναι συνήθως ο ψυκτικός θάλαμος: κατασκευή που πατάει σε δάπεδο με αποστράγγιση, τραβάει ρεύμα και συχνά δεν υπήρχε στην αρχική κάτοψη. Τι ελέγχει και υπογράφει, στον οδηγό για τη βεβαίωση μηχανικού.
Στην πυροπροστασία το κρεοπωλείο κατατάσσεται ως κατάστημα, όχι ως χώρος συνάθροισης κοινού, και το όριο της Κατηγορίας Α είναι τα 1.000 τ.μ. συνολικής στεγασμένης επιφάνειας Παράρτημα Γ, ΚΥΑ 16228/2017. Κάθε μαγαζί γειτονιάς είναι μέσα, αλλά η κατάταξη δεν αποφασίζεται με περιγραφή στο τηλέφωνο. Κρίνεται πάνω στα σχέδια, μαζί με την αποθήκη και το υπόγειο, από μηχανικό. Η διαφορά από το ψητοπωλείο είναι εδώ ακριβώς: εκεί μπαίνει στο παιχνίδι το υγραέριο και η συνάθροιση, στο κρεοπωλείο όχι, εκτός αν προστεθεί ψήσιμο ως δηλωμένη δραστηριότητα.
Τι κοστίζει το λάθος
Προσοχή σε κάτι που μπερδεύεται συνεχώς: δεν υπάρχει ένα πρόστιμο, υπάρχουν τρία διαφορετικά καθεστώτα κυρώσεων πάνω στο ίδιο μαγαζί. Της γνωστοποίησης, των κανόνων της αγοράς, και του παρασκευαστηρίου. Το καθένα έχει δική του αρχή και δικό του υπολογισμό, και δεν μεταφέρεται ο ένας στον άλλο.
Η γνωστοποίηση. Το εύρος είναι 100 έως 20.000 € άρθρο 15 παρ. 1, Ν. 4442/2016, αλλά ο αριθμός δεν βγαίνει στο περίπου. Ο τύπος είναι κλειστός: τιμή βάσης 100 €, επί συντελεστή παράβασης, επί συντελεστή μεγέθους άρθρο 14, ΚΥΑ 16228/2017. Το κρεοπωλείο δεν είναι μαζική εστίαση, οπότε ο συντελεστής μεγέθους βγαίνει από τους εργαζόμενους, με πρώτη κατηγορία το 1 έως 5 άτομα άρθρο 14 παρ. 4.2, ΚΥΑ 16228/2017. Για μαγαζί δύο ατόμων που λειτουργεί χωρίς καμία γνωστοποίηση:
100 € × 6 × 1 = 600 €
Με συμμόρφωση εντός 10 εργάσιμων ημερών πέφτει κατά 20%. Με παράλληλη ουσιαστική παράβαση ανεβαίνει κατά 50%. Κάθε επανάληψη μέσα σε δύο χρόνια προσθέτει άλλο 50% άρθρο 14 παρ. 5, ΚΥΑ 16228/2017. Σε παράβαση ήσσονος σημασίας η αρχή μπορεί να αρκεστεί σε σύσταση με προθεσμία, χωρίς πρόστιμο άρθρο 14 παρ. 6, ΚΥΑ 16228/2017.
Οι κανόνες της αγοράς. Ο κιμάς, με τα σταθερά ποσά ανά παράβαση της αντίστοιχης ενότητας. Όχι τύπος, όχι συντελεστές. Για την ετικέτα δεν δίνουμε ποσό, γιατί ισχύουν παράλληλα δύο καθεστώτα.
Το παρασκευαστήριο. Κυρώσεις του Ν. 4235/2014, άλλη κλίμακα και άλλη αρχή άρθρο 6, ΥΑ 464/92592/2014. Δεν υπολογίζεται με τον τύπο της γνωστοποίησης, και δεν δίνουμε εδώ ποσό, για τον λόγο που εξηγήθηκε παραπάνω: ο πίνακας των κατηγοριών δημοσιεύεται ως εικόνα μέσα στο ΦΕΚ.
Και το σημείο που κλείνει μαγαζιά, σε δύο εκδοχές. Στη γνωστοποίηση: αν λείπει η βεβαίωση θέσης ή έχει λήξει, η αρχή τάσσει προθεσμία έως 15 ημέρες, και χωρίς συμμόρφωση επιβάλλεται το πρόστιμο της παντελούς έλλειψης μαζί με πράξη διακοπής λειτουργίας και σφράγιση άρθρο 14 παρ. 8, ΚΥΑ 16228/2017. Στην έγκριση: η αναστολή ή ανάκληση του αριθμού έγκρισης συνεπάγεται αυτοδικαίως τη διακοπή λειτουργίας της εγκατάστασης άρθρο 6 παρ. 9, ΚΥΑ 15523/2006. Χωρίς προθεσμία, χωρίς ενδιάμεσο βήμα.
Ο Δήμος ελέγχει τουλάχιστον 30% των γνωστοποιήσεων κάθε εξάμηνο, με αξιολόγηση κινδύνου άρθρο 3 παρ. 10, ΚΥΑ 16228/2017. Στο κρεοπωλείο όμως ο Δήμος δεν είναι ο μόνος που περνάει την πόρτα. Οι κανόνες της αγοράς ελέγχονται από τις υπηρεσίες εμπορίου, τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης από τη ΔΑΟΚ και τον ΕΦΕΤ, και οι λίστες δεν ρωτάνε η μία την άλλη. Γι’ αυτό η σειρά έχει σημασία: πρώτα ξεκαθαρίζεις σε ποια από τις τρεις διαδρομές βρίσκεσαι, μετά χτίζεις τον φάκελο. Ανάποδα, ο φάκελος βγαίνει σωστός για λάθος καθεστώς. Ποιες επιχειρήσεις πέφτουν σε έγκριση αντί για γνωστοποίηση, στον οδηγό για το ποιος χρειάζεται άδεια.
Βάση: τα κείμενα ΦΕΚ Α΄ 230/2016 και ΦΕΚ Β΄ 1723/2017, που έχουν τροποποιηθεί επανειλημμένα. Στις 07.08.2026 εντοπίστηκαν σε δημόσιες πηγές και ενσωματώθηκαν οι μεταβολές μέχρι τον Ν. 5297/2026, χωρίς πρόσβαση σε κωδικοποιημένο κείμενο.
Στις 15.09.2026 διαβάστηκαν αυτούσια τα ΦΕΚ Β΄ 2161/2017, Β΄ 2111/2014, Β΄ 1763/2017, Β΄ 1187/2006, Β΄ 2983/2017, Α΄ 85/2014, Α΄ 32/2014, Β΄ 1127/2018, Β΄ 1311/2018, Β΄ 2244/2020 και Β΄ 2608/2024, και ο Καν. 853/2004 στο ενοποιημένο κείμενο της 07.05.2026. Στον έλεγχο εκείνης της ημερομηνίας δεν εντοπίστηκε τροποποίηση των διατάξεων που χρησιμοποιεί η σελίδα. Αυτό δεν αποκλείει μεταγενέστερη αλλαγή, και πριν από κάθε υποβολή επιβεβαιώνεται η ισχύουσα κωδικοποίηση.
Πηγές
- Υγειονομική Διάταξη Υ1γ/Γ.Π/οικ.47829/2017 (ΦΕΚ Β΄ 2161/23.06.2017)
- ΥΑ 464/92592/2014, λειτουργία παρασκευαστηρίου κρεοπωλείου (ΦΕΚ Β΄ 2111/01.08.2014)
- ΚΥΑ 1288/2017, αντικατάσταση των άρθρων 5 έως 8 της ΚΥΑ 15523/2006 (ΦΕΚ Β΄ 1763/22.05.2017)
- ΥΑ 91354/2017, Κανόνες ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ. (ΦΕΚ Β΄ 2983/30.08.2017)
- Ν. 4254/2014, υποπαράγραφος ΣΤ.9 (ΦΕΚ Α΄ 85/07.04.2014)
- ΚΥΑ 1384/41923/2018, ιχνηλασιμότητα και επισήμανση κρέατος (ΦΕΚ Β΄ 1127/28.03.2018)
- Διόρθωση σφαλμάτων της ΚΥΑ 1384/41923/2018 (ΦΕΚ Β΄ 1311/17.04.2018)
- ΚΥΑ 983/115087/2024, τροποποίηση της ΚΥΑ 1384/41923/2018 (ΦΕΚ Β΄ 2608/01.05.2024)
- ΥΑ 1458/143681/2020, επισήμανση βόειου κρέατος (ΦΕΚ Β΄ 2244/11.06.2020)
- Ν. 4235/2014, άρθρο 23 (ΦΕΚ Α΄ 32/11.02.2014)
- Κανονισμός (ΕΚ) 853/2004, ειδικοί κανόνες υγιεινής για τρόφιμα ζωικής προέλευσης
Ελέγχθηκε στις 15.09.2026. Η επαλήθευση αφορά τα κείμενα που αναφέρονται στις Πηγές.
Πέντε ερωτήσεις. Κατηγορία κινδύνου και τι φάκελο χρειάζεσαι.
Η κατάταξη γίνεται με βάση το Παράρτημα Γ της ΚΥΑ 16228/2017. Κρατάει μισό λεπτό και σου λέει αν χρειάζεσαι πιστοποιητικό πυροπροστασίας.
Έλεγχος καταστήματος
1 / 5Σε ποιο στάδιο βρίσκεσαι;
Επίλεξε αυτό που ισχύει.
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζεται άδεια λειτουργίας για κρεοπωλείο;
Όχι. Την αντικατέστησε η γνωστοποίηση λειτουργίας στον Δήμο. Όπου ζητείται άδεια, προσκομίζεται το αποδεικτικό υποβολής (άρθρο 38 παρ. 6 Ν. 4442/2016).
Αν κάνω γνωστοποίηση, χρειάζομαι και καταχώριση;
Για το ίδιο το κρεοπωλείο όχι: όπου υπάρχει υποχρέωση γνωστοποίησης κατά τον Ν. 4442/2016, η υποχρέωση καταχώρισης ικανοποιείται από αυτήν. Το παρασκευαστήριο όμως αναφέρεται χωριστά στην αμέσως επόμενη παράγραφο και καταχωρίζεται στη ΔΑΟΚ (άρθρο 5 παρ. 2 και 3 ΚΥΑ 15523/2006, όπως αντικαταστάθηκε από την ΚΥΑ 1288/2017).
Τι μετράει ως παρασκευαστήριο κρεοπωλείου;
Ο χώρος όπου παράγονται παρασκευάσματα κρέατος, δηλαδή πέρα από τον απλό τεμαχισμό και τον κιμά που επιτρέπει η υγειονομική διάταξη στη λιανική. Έχει δική του απόφαση, δική του καταχώριση και δικά του όρια ποσότητας (ΥΑ 464/92592/2014, ΣΤ.9 παρ. 1β Ν. 4254/2014).
Πουλάω κρέας και σε δύο ταβέρνες της γειτονιάς. Αλλάζει κάτι;
Πιθανότατα ναι, αλλά όχι αυτόματα. Η προμήθεια σε άλλη εγκατάσταση φέρνει τις εργασίες στον Καν. 853/2004, εκτός αν πρόκειται μόνο για αποθήκευση ή μεταφορά, ή αν προμηθεύεις μόνο άλλα καταστήματα λιανικής και η προμήθεια είναι περιθωριακή, τοπική και περιορισμένη κατά το εθνικό δίκαιο. Πού πέφτει η δική σου περίπτωση το κρίνει η ΔΑΟΚ (άρθρο 1 παρ. 5 Καν. 853/2004).
Μπορώ να έχω έτοιμο κιμά στη βιτρίνα;
Όχι. Απαγορεύεται να διατηρείς και να εκθέτεις για πώληση έτοιμο μη προσυσκευασμένο κιμά, κομμένο εκ των προτέρων. Ο κιμάς κόβεται από κομμάτι που διαλέγει ο πελάτης και πάντα μπροστά του (άρθρο 20 ΥΑ 91354/2017).
Πρέπει να γραφτώ στο ΑΡΤΕΜΙΣ;
Αν έχεις ένα κατάστημα, όχι. Η υποχρέωση εγγραφής και μηνιαίου ισοζυγίου αφορά τη λιανική με περισσότερα του ενός υποκαταστήματα. Το αρχικό ΦΕΚ έγραφε «τρία ή και περισσότερα» και διορθώθηκε (ΚΥΑ 1384/41923/2018, διόρθωση ΦΕΚ Β΄ 1311/2018).
Χρειάζομαι ειδική ζυγαριά;
Ναι. Στη λιανική κρέατος απαιτείται ζυγιστική μηχανή που εκδίδει αυτόματα αυτοκόλλητες ετικέτες με το είδος, τη χώρα καταγωγής ή τις χώρες εκτροφής και το βάρος, και η μηνιαία εκτύπωση «Ζ» φυλάσσεται τρία χρόνια (άρθρο 5 παρ. 4 ΚΥΑ 1384/41923/2018).
Σε ποια κατηγορία πυροπροστασίας πέφτει το κρεοπωλείο;
Κατατάσσεται ως κατάστημα, όχι ως χώρος συνάθροισης κοινού, και το όριο της Κατηγορίας Α είναι τα 1.000 τ.μ. συνολικής στεγασμένης επιφάνειας. Πού πέφτει ο συγκεκριμένος χώρος το κρίνει ο μηχανικός πάνω στα σχέδια (Παράρτημα Γ, ΚΥΑ 16228/2017).
Ψάχνεις χώρο, ανοίγεις ή λειτουργείς ήδη;
Ξεκίνα από τη διάγνωση για να δεις το σωστό πρώτο βήμα. Αν θέλεις να προχωρήσεις, παίρνεις γραπτή προσφορά με σαφές αντικείμενο, τιμή και εκτιμώμενο χρονοδιάγραμμα. Αν χρειάζεσαι διαφορετική διαδικασία από αυτή που προσφέρουμε, θα στο πούμε από την πρώτη κουβέντα.
Κάνε τη διάγνωση εδώ