Άδεια λειτουργίας για φούρνο και αρτοποιείο
Δύο μαγαζιά που μοιάζουν ίδια από το πεζοδρόμιο ακολουθούν εντελώς διαφορετική διαδρομή. Το ένα πάει στον Δήμο. Το άλλο στην Περιφέρεια. Και η διαφορά κρίνεται από το αν ψήνεις μέσα.
Πρώτα ξεκαθαρίζεις τι ακριβώς είσαι
Πριν ψάξεις διαδικασία, ψάξε κατηγορία. Στα αρτοποιεία η λάθος αφετηρία κοστίζει μήνες, γιατί ο κόσμος πάει στον Δήμο ενώ έπρεπε να πάει στην Περιφέρεια, ή το αντίστροφο.
Πρατήριο άρτου και ειδών ζαχαροπλαστικής. Πουλάς, δεν παρασκευάζεις. Είναι λιανικό εμπόριο ψωμιού και αρτοσκευασμάτων, ΚΑΔ 47.24, και είναι κατάστημα υγειονομικού ενδιαφέροντος του Κεφαλαίου Ζ’ άρθρο 27, Ν. 4442/2016 Παράρτημα 2, ΚΥΑ 16228/2017. Αρμόδια αρχή ο Δήμος, εφαρμοστική η ΚΥΑ 16228/2017.
Αρτοποιείο με παρασκευαστήριο. Ζυμώνεις και ψήνεις. Αυτό είναι μεταποίηση τροφίμων, ΚΑΔ 10.71, και βρίσκεται στην 3η ομάδα του Παραρτήματος του νόμου Παράρτημα, Ν. 4442/2016. Υπάγεται στο Κεφάλαιο ΣΤ’ για τη μεταποίηση τροφίμων και ποτών, με αρμόδιο όργανο τον Περιφερειάρχη και υποχρεωτικό σύστημα HACCP.
Η πρακτική συνέπεια είναι απλή και σκληρή: αν χτίσεις τη διαδικασία σαν πρατήριο ενώ έχεις παρασκευαστήριο, ο φάκελός σου δεν στέκει, όσο σωστά κι αν συμπληρώθηκε.
Τα υπόλοιπα αυτής της σελίδας αφορούν το πρατήριο άρτου και το κομμάτι λιανικής του φούρνου, δηλαδή τη διαδρομή της γνωστοποίησης προς τον Δήμο.
Η άδεια λειτουργίας καταργήθηκε
Από τον Μάιο του 2017 το πρατήριο άρτου δηλώνει ηλεκτρονικά ότι ξεκινά και λειτουργεί αμέσως, χωρίς προηγούμενο έλεγχο άρθρο 6 παρ. 3, Ν. 4442/2016. Όπου η νομοθεσία ζητούσε αντίγραφο άδειας, πλέον ζητείται το αποδεικτικό υποβολής άρθρο 38 παρ. 6, Ν. 4442/2016.
Ο καφές που δεν χρειάζεται νέα διαδικασία
Αυτό το ξέρουν ελάχιστοι και είναι από τα πιο χρήσιμα σημεία ολόκληρης της ΚΥΑ.
Η πώληση καφέ πάσης φύσεως σε διερχόμενους πελάτες από πρατήρια άρτου και ειδών ζαχαροπλαστικής των αρτοποιείων, από πρατήρια άρτου και από καφεκοπτεία, γίνεται με απλουστευμένη γνωστοποίηση άρθρο 11, ΚΥΑ 16228/2017.
Τι σημαίνει απλουστευμένη:
- Γίνεται με το έντυπο του Παραρτήματος Ε.
- Χωρίς καταβολή παραβόλου.
- Χωρίς τη βεβαίωση του άρθρου 2 για τη θέση.
- Υποβάλλεται σε Δήμο ή ΚΕΠ που λειτουργεί ως ΕΚΕ, και κοινοποιείται στην υγειονομική υπηρεσία της Περιφερειακής Ενότητας εντός 5 εργάσιμων ημερών άρθρα 10 έως 13, ΚΥΑ 16228/2017.
Πολλοί φούρνοι πληρώνουν για πλήρη διαδικασία εκεί που ο νόμος τους δίνει συντομότερο δρόμο. Πρόσεξε όμως το εύρος: αφορά διερχόμενους πελάτες. Αν βάλεις τραπεζοκαθίσματα και σερβίρεις, δεν είσαι πια σε αυτή τη ρύθμιση.
Παρόμοια λογική ισχύει και για τα μηχανήματα αυτόματης παρασκευής και πώλησης τροφίμων και ποτών, όπου υπόχρεος είναι αυτός που τα διαχειρίζεται και τα έχει εγκαταστήσει, όχι ο εκμεταλλευτής του χώρου άρθρο 10, ΚΥΑ 16228/2017.
Βήμα 1: η βεβαίωση του Δήμου
Για το πρατήριο άρτου ισχύει η κανονική διαδρομή. Ο Δήμος βεβαιώνει ότι το κατάστημα μπορεί να ιδρυθεί στη θέση, εξετάζοντας χρήσεις γης με ερώτημα στην Υπηρεσία Δόμησης άρθρο 2 παρ. 4, ΚΥΑ 16228/2017.
- 15 ημέρες για τη χορήγηση.
- Άπρακτη προθεσμία, τεκμαίρεται χορηγηθείσα εφόσον η λειτουργία δεν απαγορεύεται στη θέση.
- Ισχύει 5 μήνες, μέσα στους οποίους υποβάλλεται η γνωστοποίηση άρθρο 28 παρ. 2, Ν. 4442/2016 άρθρο 2 παρ. 5, ΚΥΑ 16228/2017.
Σε πολυκατοικία πάει και υπεύθυνη δήλωση ότι ο κανονισμός δεν απαγορεύει τη χρήση, ή δήλωση του ιδιοκτήτη ότι κανονισμός δεν υπάρχει άρθρο 2 παρ. 3, ΚΥΑ 16228/2017.
Βήμα 2: η γνωστοποίηση
Υποβάλλεται μέσω του ΟΠΣ-ΑΔΕ και η ΚΥΑ έλεγε ότι κανένα δικαιολογητικό δεν υποβάλλεται άρθρο 3 παρ. 5, ΚΥΑ 16228/2017. Αυτό ίσχυε μέχρι τις 03.02.2025. Από τότε υπερισχύει ο νόμος: τα δικαιολογητικά αναρτώνται στο ΟΠΣ-ΑΔΕ μαζί με τη γνωστοποίηση, όσα απαιτούνται για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα άρθρο 14Β, Ν. 4442/2016.
Τρία πράγματα κρατούν τη λειτουργία εκτός νομιμότητας ακόμα και με αριθμό γνωστοποίησης: απλήρωτο παράβολο, βεβαιωμένες ληξιπρόθεσμες οφειλές στον Δήμο, έλλειψη της βεβαίωσης θέσης άρθρο 3 παρ. 8, ΚΥΑ 16228/2017. Μέσα σε 5 εργάσιμες ημέρες ο Δήμος κοινοποιεί σε υγειονομική υπηρεσία, Πυροσβεστική, ΥΠΠΟΑ και Αστυνομία άρθρο 3 παρ. 9, ΚΥΑ 16228/2017.
Το παράβολο είναι 185 € αν η πόλη έχει πάνω από 5.000 κατοίκους και 75 € στις υπόλοιπες περ. 1.6, ΚΥΑ 61167/2007. Η απλουστευμένη γνωστοποίηση για καφέ σε διερχόμενους δεν οφείλει παράβολο καθόλου. Πριν πληρώσεις, έλεγξε στο e-Παράβολο ότι ο κωδικός και το ποσό αντιστοιχούν στη συγκεκριμένη διαδικασία. Αν υπάρχει διαφορά από το ποσό που αναφέρεται εδώ, ζήτησε διευκρίνιση από την αρμόδια υπηρεσία πριν προχωρήσεις. Αναλυτικά στον οδηγό κόστους.
Βήμα 3: ο φάκελος στο κατάστημα
Τηρείται στον χώρο και επιδεικνύεται σε κάθε έλεγχο άρθρο 4 παρ. 3, Ν. 4442/2016. Περιέχει άρθρο 4, ΚΥΑ 16228/2017:
| Τι | Ποιος το βγάζει |
|---|---|
| Αποδεικτικό υποβολής και αντίγραφο της γνωστοποίησης | Εσύ |
| Σχεδιάγραμμα σε κλίμακα με όλους τους χώρους και βεβαίωση για κτιριολογικά, χώρο κύριας χρήσης, ΝΟΚ, Κτιριοδομικό και Κανονισμό Πυροπροστασίας, με τα νομιμοποιητικά στοιχεία | Μηχανικός, με υπογραφή |
| Πιστοποιητικό ενεργητικής πυροπροστασίας όπου απαιτείται, αλλιώς αποτύπωση μέτρων και μέσων στα σχέδια | Πυροσβεστική ή μηχανικός |
| Βιβλίο ελέγχου, συντήρησης και καλής λειτουργίας των μέσων πυροπροστασίας | Συντηρητής |
| Υπεύθυνη δήλωση του υγειονομικώς υπευθύνου, όταν είναι άλλο πρόσωπο | Ο υγειονομικώς υπεύθυνος |
| Παράβολο ή αποδεικτικό κατάθεσης | Εσύ |
| Άδεια χρήσης φυσικού αερίου, εφόσον υπάρχει | Πάροχος |
Ως επιχείρηση τροφίμων τηρείς επιπλέον τα αρχεία της Υγειονομικής Διάταξης, με διαγράμματα ροής και περιγραφική έκθεση όπου απαιτείται άρθρο 4 παρ. 2, ΚΥΑ 16228/2017.
Πυροπροστασία: πού πέφτει ένας φούρνος
Το πρατήριο άρτου κατατάσσεται ως κατάστημα, με όριο τα 1.000 τ.μ. συνολικής στεγασμένης επιφάνειας για την Κατηγορία Α Παράρτημα Γ, ΚΥΑ 16228/2017. Πρακτικά, κάθε φούρνος γειτονιάς.
Στην Κατηγορία Α, σε υφιστάμενο κτίριο, απαλλάσσεσαι από μελέτη ενεργητικής πυροπροστασίας, από σχέδια κατόψεων και από το πιστοποιητικό. Τα μέτρα και μέσα τα τηρείς και τα συντηρείς κανονικά, αποτυπωμένα στα σχέδια κάτοψης άρθρο 9 παρ. 1, ΚΥΑ 16228/2017.
Ένα πράγμα σε βγάζει από την Α, και στα αρτοποιεία δεν είναι σπάνιο: αποθήκευση φιαλών υγραερίου άνω των 200 kg. Τότε πας σε Κατηγορία Β και έχεις 50 ημέρες από την υποβολή για πιστοποιητικό από την Πυροσβεστική Παράρτημα Γ, ΚΥΑ 16228/2017.
Κάτω από τα 200 kg απαλλάσσεσαι και από τη σύνταξη συνοπτικής μελέτης αποθήκευσης υγραερίου Παράρτημα Γ, ΚΥΑ 16228/2017.
Μεταβίβαση και μεταβολές
Παλιός και νέος φορέας δηλώνουν την αλλαγή εντός 10 ημερών άρθρο 9, Ν. 4442/2016 άρθρο 5 παρ. 4, ΚΥΑ 16228/2017. Στον φάκελο μπαίνει επικαιροποιημένη βεβαίωση, που εκδίδεται σε 10 ημέρες και τεκμαίρεται χορηγηθείσα αν αργήσει άρθρο 5 παρ. 6, ΚΥΑ 16228/2017.
Αν προσθέσεις δραστηριότητα, για παράδειγμα ξεκινάς και καφέ ή σνακ, οφείλεται νέο παράβολο άρθρο 5 παρ. 12, ΚΥΑ 16228/2017. Και αλλαγή φορέα δεν επιτρέπεται όσο εκκρεμεί παράβαση που επισύρει διακοπή λειτουργίας άρθρο 5 παρ. 3, ΚΥΑ 16228/2017.
Τι κοστίζει το λάθος
Το εύρος είναι 100 έως 20.000 € άρθρο 15 παρ. 1, Ν. 4442/2016, με κλειστό τύπο: τιμή βάσης 100 €, επί συντελεστή παράβασης, επί συντελεστή μεγέθους άρθρο 14, ΚΥΑ 16228/2017. Στο πρατήριο άρτου, που δεν είναι μαζική εστίαση, ο συντελεστής μεγέθους βγαίνει από τους εργαζόμενους.
Φούρνος με 8 εργαζόμενους είναι κατηγορία μεγέθους 2. Παντελής έλλειψη πρώτης γνωστοποίησης δίνει συντελεστή 6:
100 € × 6 × 2 = 1.200 €
Και το σενάριο που πονάει περισσότερο στον κλάδο: αναληθείς πληροφορίες για την ασκούμενη δραστηριότητα, συντελεστής 6 άρθρο 14 παρ. 3, ΚΥΑ 16228/2017. Δηλώνεις πρατήριο, ψήνεις στο πίσω δωμάτιο, και ο ελεγκτής το βλέπει σε δέκα δευτερόλεπτα.
Με συμμόρφωση εντός 10 εργάσιμων ημερών η τιμή υπολογισμού πέφτει κατά 20%, και μια παράβαση ήσσονος σημασίας μπορεί να λυθεί με σύσταση χωρίς πρόστιμο άρθρο 14 παρ. 5 και 6, ΚΥΑ 16228/2017.
Ο Δήμος ελέγχει τουλάχιστον 30% των γνωστοποιήσεων κάθε εξάμηνο άρθρο 3 παρ. 10, ΚΥΑ 16228/2017.
Βάση: τα κείμενα ΦΕΚ Α΄ 230/2016 και ΦΕΚ Β΄ 1723/2017, που έχουν τροποποιηθεί επανειλημμένα. Στις 07.08.2026 εντοπίστηκαν σε δημόσιες πηγές και ενσωματώθηκαν οι μεταβολές μέχρι τον Ν. 5297/2026, χωρίς πρόσβαση σε κωδικοποιημένο κείμενο. Πριν από κάθε υποβολή επιβεβαιώνεται η ισχύουσα κωδικοποίηση.
Τελευταία ενημέρωση: 05.09.2026.
Πέντε ερωτήσεις. Κατηγορία κινδύνου και τι φάκελο χρειάζεσαι.
Η κατάταξη γίνεται με βάση το Παράρτημα Γ της ΚΥΑ 16228/2017. Κρατάει μισό λεπτό και σου λέει αν χρειάζεσαι πιστοποιητικό πυροπροστασίας.
Έλεγχος καταστήματος
1 / 5Σε ποιο στάδιο βρίσκεσαι;
Επίλεξε αυτό που ισχύει.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια είναι η διαφορά αρτοποιείου και πρατηρίου άρτου;
Το πρατήριο άρτου πουλάει λιανικά και είναι κατάστημα υγειονομικού ενδιαφέροντος του Κεφαλαίου Ζ'. Το αρτοποιείο με παρασκευαστήριο είναι μεταποίηση τροφίμων και υπάγεται στο Κεφάλαιο ΣΤ' του Ν. 4442/2016, με αρμόδιο τον Περιφερειάρχη.
Μπορώ να πουλάω καφέ στο πρατήριο άρτου;
Ναι, με απλουστευμένη γνωστοποίηση για πώληση καφέ σε διερχόμενους πελάτες, χωρίς παράβολο και χωρίς τη βεβαίωση του Δήμου (άρθρο 11 ΚΥΑ 16228/2017).
Χρειάζομαι πιστοποιητικό πυροπροστασίας;
Ως κατάστημα έως 1.000 τ.μ. είσαι Κατηγορία Α και απαλλάσσεσαι. Αν όμως χρησιμοποιείς υγραέριο άνω των 200 kg, πας σε Κατηγορία Β (Παράρτημα Γ ΚΥΑ 16228/2017).
Χρειάζεται ακόμα άδεια λειτουργίας;
Όχι. Την αντικατέστησε η γνωστοποίηση λειτουργίας. Όπου ζητείται άδεια, προσκομίζεται το αποδεικτικό υποβολής (άρθρο 38 παρ. 6 Ν. 4442/2016).
Ψάχνεις χώρο, ανοίγεις ή λειτουργείς ήδη;
Ξεκίνα από τη διάγνωση για να δεις το σωστό πρώτο βήμα. Αν θέλεις να προχωρήσεις, παίρνεις γραπτή προσφορά με σαφές αντικείμενο, τιμή και εκτιμώμενο χρονοδιάγραμμα. Αν χρειάζεσαι διαφορετική διαδικασία από αυτή που προσφέρουμε, θα στο πούμε από την πρώτη κουβέντα.
Κάνε τη διάγνωση εδώ